الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
118
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيه 59 - 60 لغت مفاتح : جمع مفتح بكسر ميم يعنى كليد و جمع مفتح بفتح ميم يعنى خزانه . فراء گويد : « إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ » ( قصص 76 ) يعنى : آن قدر گنجش داديم كه حمل موجودى آن ، براى مردان توانا دشوار و سنگين بود . توفى : گرفتن و استيفاى چيزى بطور كامل . جرح : كارى كه با اعضاى تن انجام گيرد . اعراب وَ لا حَبَّةٍ : بتقدير « و لا تسقط من حبة » إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ : در محل رفع و خبر براى مبتداى محذوف . اين استثنا منقطع است . مقصود اكنون در صدد بيان اين مطلب است كه : خداوند اسرار جهانيان را مىداند و هيچيك از امور غيبى بر او پوشيده نيست . مىفرمايد : وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ : خزاين غيب پيش خداست . احدى جز خدا و كسانى كه بوسيلهء او چيزى از غيب فرا گرفتهاند ، از خزاين غيب آگاه نيست . همان عذابى هم كه شما براى نزول آن عجله داريد ، پيش خداوند معلوم و معين است كه كى بايد نازل شود ؟ برخى گويند : منظور اين است كه مقدورات غيبى پيش خداوند است و بهر كه بخواهد اعلام و او را بسوى آنها راهنمايى مىكند و از هر كه بخواهد مكتوم مىدارد و او را بسوى آن راهنمايى نمىكند .